Đọc gì theo giới phê bình: năm cuốn trong bảng sách tháng 9 và hai cái tên đáng chú ý khác

Đầu mùa thu, Beijing Youth Daily công bố bảng sách tháng 9 — danh sách do diễn đàn nghiên cứu văn học mạng Đại học Bắc Kinh phối hợp cùng các giảng viên nhiều trường đại học bình chọn, hướng tới những cuốn vừa có tiếng vang với độc giả vừa được giới phê bình ghi nhận. Năm cái tên mùa này trải đều từ Jinjiang, Fanqie đến Douban Read, và bức tranh ghép lại cho thấy khẩu vị đọc đang rộng ra khác thường.

"Chuỗi Ngọc Bối Lợi" (Priest, Jinjiang): Nhân vật nữ lười biếng một ngày nhận được điện thoại từ "chính mình của tương lai", được báo trước cô sẽ trở thành tội phạm máu lạnh. Bối cảnh cyberpunk và công nghệ toàn ảnh chỉ là vỏ ngoài; lõi câu chuyện là một người thường chống lại số phận đã bị ghi sẵn — như khoảnh khắc chuỗi hạt sáng lóe lên ngay trước khi nhật thực nuốt trọn mặt trời, thứ mà thiên văn học mang tên một nhà khoa học. Priest vốn là cái tên không cần giới thiệu với độc giả Việt qua "Trấn Hồn" và "Hữu Phi"; lần này bà vẫn giữ nguyên sở trường đặt bối cảnh lớn để hỏi về thân phận con người giữa dòng thời đại.

"Cẩm Nang Học Tập Trường Ma Thuật" (Vô Quỷ Luận Giả, Fanqie): Nữ chính xuyên vào sách, rơi vào một học viện ma thuật kiểu Trung Hoa và bị xếp vào nhóm "học sinh phế phẩm" đối mặt nguy cơ bị đuổi. Thay vì đi theo lối ngược dòng đánh nhau với số phận, truyện gây ấn tượng bằng dàn nhân vật phụ được chăm chút — mỗi người đều có vinh quang và vấp ngã riêng — khiến tiếng cười và cái sâu đi cạnh nhau.

"Nhà Hàng Trung Hoa Giữa Thế Giới Tận Thế" (Băng Khả Lạc Đại Hạ, Fanqie): Nữ chính mang hệ thống xuyên sang dị giới hậu tận thế, nơi thực vật động vật biến thành quái vật — nhưng hệ thống cho cô khả năng thanh tẩy quái vật thành nguyên liệu nấu ăn. Từ xe khoai lang nướng, cô xây dựng nhà hàng Trung Hoa thành khu ẩm thực lớn nhất thành biên giới, trong khi quanh đó là câu chuyện sinh tồn của người dân, dị năng giả và những mưu mô của ba thành trì lớn. Ẩm thực là ánh sáng giữa ngày tận thế — cách kể vừa vui vừa ấm hiếm thấy ở thể loại này.

"Diễn Đến Cùng" (Lôi Phúc Thụy, Douban Read): Hai nam diễn viên vừa nổi nhờ một bộ cổ trang tiên hiệp gặp nạn trên biển, tỉnh dậy thì phát hiện mình bị một fan cuồng giam lỏng trên đảo hoang, buộc phải tiếp tục "diễn" cặp đôi trên màn ảnh theo kịch bản fan tự viết. Cái hay của truyện không nằm ở hành trình trốn chạy, mà ở lớp châm biếm bên dưới: công nghiệp giải trí, văn hóa fan và đồng tiền đã "niêm yết giá" tình cảm của người thật ra sao. Với ai vừa đọc loạt tin drama tố cáo trên các nền tảng tháng nay, đây là cuốn đọc đối chiếu thú vị.

"Phép Diễn Dịch Thiên Nga" (lobaby, Douban Read): Ba cô gái xuất thân tầng dưới, mỗi người ôm một "hồ sơ" dối trá — luật sư trái ý mình, tiểu thư mạng sống ảo, tiếp viên hàng không giấu quá khứ — cùng theo đuổi giấc mơ biến mình thành thiên nga. Truyện hỏi một câu rất đời: nếu phải đóng vai đủ lâu thì mới xứng đáng với vai ấy, thì trước khi điều đó xảy ra, con người thật ở lại đâu?

Ngoài bảng chính, loạt bảng "tuổi trẻ" do các trường đại học luân chuyển đề xuất vẫn đang giới thiệu hai cái tên đáng chú ý: "Dưới Bầu Trời" của Tam Huyền — bộ võ hiệp dựng thế giới nơi chín môn phái thay triều đình cai trị, tình nghĩa bị đặt vào giữa quy tắc lạnh và lòng người nóng — và "1984: Bắt Đầu Từ Quán Tứ Xuyên Phá Sản" của Khinh Ngữ Giang Hồ, truyện trọng sinh năm 1984 cứu một quán cơm Sichuan sắp đóng cửa, hiện đã có bản phim ngắn chuyển thể đang chiếu trên Hồng Quả.

Điểm chung của các bảng sách mùa này: không còn là sân của riêng Qidian hay Jinjiang; Douban Read và Fanqie chiếm quá nửa số đề cử, và thể loại trộn — cyberpunk nhân văn, ẩm thực tận thế, châm biếm giới giải trí — đang lấn đất thể loại thuần. Với độc giả tìm truyện mới, đây là tín hiệu đáng mừng: mỏ truyện chất lượng đang mở rộng về đủ mọi phía.