Tam Thốn Nhân Gian: ba tấc lòng bàn tay, và bộ truyện chính Nhĩ Căn thừa nhận không hài lòng

Năm 3029, một thanh cự kiếm bằng đồng xanh rơi xuống từ tinh không, xuyên thủng Mặt Trời rồi vỡ vụn thành vô số mảnh rải khắp vũ trụ. Từ khoảnh khắc ấy, Trái Đất có linh khí, loài người bước vào Linh Nguyên Kỷ — thời đại toàn dân tu tiên, nơi trận văn, linh khí và cổ võ được nghiên cứu như một ngành khoa học. Giữa thời đại đó, một cậu béo vui vẻ tên Vương Bảo Nhạc thi đỗ Phiêu Miểu Đạo Viện, một trong bốn đại đạo viện của Liên Bang, được tuyển đặc cách vào hệ Pháp Binh, mang trong đầu một giấc mơ chẳng giống ai: làm Tổng thống Liên Bang. Câu đề từ của bộ truyện về sau được độc giả nhắc mãi: ngẩng đầu ba thước đã không còn thần minh, lòng bàn tay ba tấc mới là nhân gian.

Tam Thốn Nhân Gian là tiểu thuyết dài thứ năm của Nhĩ Căn — tên thật Lưu Dũng, tác giả bạch kim của Yuewen, hội viên Hội Nhà văn Trung Quốc — sau Tiên Nghịch, Cầu Ma, Ngã Dục Phong Thiên và Nhất Niệm Vĩnh Hằng. Truyện lên Qidian ngày 29/05/2018, lên kệ thu phí ngày 01/08/2018 với lượng thủ đặt hơn 2,2 vạn, và khép lại ngày 27/08/2021 sau ba năm ba tháng với khoảng 380 vạn chữ. Tới tháng 3/2024, bộ sách được Nhà xuất bản Thiếu niên Nhi đồng Hồ Nam in giấy; bản tiếng Anh trên Webnovel mang tên A World Worth Protecting.

Nửa đầu bộ truyện là thứ hài hước rất riêng của Nhĩ Căn thời hậu Nhất Niệm Vĩnh Hằng: Vương Bảo Nhạc mê ăn vặt, thích khoe khoang, lắm mưu vặt, giữa những trận thi đấu đạo viện và cuộc đua tranh suất "Liên Bang bách tử" với Trác Nhất Phàm, với Lâm Thiên Hạo — con trai thành chủ Phiêu Miểu Thành, về sau thành thuộc hạ của hắn. Bên cạnh hắn là Triệu Nhã Mộng, con gái vực chủ Hỏa Tinh, và Lý Uyển Nhi tính tình lạnh lùng nóng nảy. Bí mật lớn nhất của nhân vật chính là chiếc mặt nạ thần bí theo hắn từ đầu truyện, cùng một chiếc tiểu đỉnh và những món như minh khí, minh quan. Chất "khoa huyễn tu tiên" là thứ khiến bộ truyện khác hẳn năm bộ trước: linh căn được đo bằng tấc, từ ba tấc lên tới mười tấc; Pháp Binh được chế tạo như vũ khí công nghiệp với hệ thống cấp bậc Pháp Binh Sư; còn Liên Bang cai quản nhiều hành tinh trong Hệ Mặt Trời.

Rồi bộ truyện chuyển giọng. Trong minh khí trên Hỏa Tinh, Vương Bảo Nhạc được Minh Khôn Tử truyền minh mộng, kết thành minh đan, hấp thụ sức mạnh diệt tuyệt màu tím của tộc Vị Ương và trở thành mười tấc linh căn. Mạch Minh Tông trỗi dậy, những nền văn minh như Thần Mục, Thạch Linh, Tử Kim lần lượt xuất hiện, và câu chuyện mở rộng qua Thạch Bi Giới tới Nguyên Vũ Đạo Không. Độc giả thường chia truyện thành nhiều giai đoạn: Liên Bang, Minh Tông, Thần Mục, Thạch Bi Giới, Nguyên Vũ Đạo Không và phần kết. Ở tầng sâu nhất, bộ truyện hỏi một câu khó: Vương Bảo Nhạc là ai. Đáp án nằm trong mối quan hệ với Đế Quân — hắn vốn là một phần bị tách ra mà Đế Quân định thu hồi để hoàn thiện bản thân; khi kế hoạch thất bại, một tồn tại tên là Dục nhân cơ hội chiếm lấy Đế Quân. Cái kết theo cách độc giả trên diễn đàn tóm lại là "bản tôn và phân thân cứu chuộc lẫn nhau": phân thân bỏ ra vô tận năm tháng để cứu bản tôn, rồi trả lại cho bản tôn cả tên lẫn mệnh. Những chương cuối còn kéo theo bóng dáng các nhân vật chính của những bộ trước, đặc biệt là Vương Lâm, khiến Tam Thốn Nhân Gian trở thành mảnh ghép khép lại cái mà fan gọi là "Tiên Nghịch ngũ bộ khúc".

Chính sự chuyển giọng ấy là nguồn gốc của những lời chê nặng nhất. Một bài tổng kết trên Sina viết thẳng rằng trong năm bộ trường thiên kể từ Tiên Nghịch, đây là cuốn "có danh tiếng và nhân khí kém nhất"; tác giả bài viết thừa nhận đọc xong phần kết vẫn mù mờ không hiểu quan hệ giữa Vương Bảo Nhạc với Đế Quân. Các nhà bình luận khác chỉ ra ba vấn đề: chất hài nhẹ nhàng đầu truyện không ăn khớp với chủ đề danh tính nặng nề về sau; việc gắn mạch truyện với các bộ cũ, nhất là Ngã Dục Phong Thiên, khiến người chưa đọc đủ bộ bị lạc; và lịch đăng thất thường. Nhĩ Căn trong giai đoạn này thường xuyên ngắt chương — có lần nghỉ liền mười một ngày — và cũng chẳng đua bảng; theo các bài thống kê, bộ truyện hầu như không lọt top mười bảng nguyệt phiếu hay bảng bán chạy Qidian, xếp chót trong năm bộ cả về độ thảo luận lẫn thành tích, kém xa Nhất Niệm Vĩnh Hằng. Dù vậy, số liệu tích lũy vẫn không nhỏ: tính đến tháng 7/2024, truyện có hơn 27,6 triệu phiếu đề cử trên Qidian.

Điều làm Tam Thốn Nhân Gian đặc biệt là chính tác giả đứng ra nhận lỗi. Ngày 02/11/2021, hơn hai tháng sau khi hoàn bộ và gần như biến mất khỏi mạng, Nhĩ Căn đăng một bài cảm nghĩ về mười hai năm sáng tác ngay trong trang truyện, nói rằng ông "rất không hài lòng" với cuốn sách. Ông giải thích rằng đây vốn phải là một bộ truyện "sát phạt quả đoán", nhưng từ quãng cuối Nhất Niệm Vĩnh Hằng, vì biến cố gia đình và sức khỏe, ông không thể điều chỉnh trạng thái, và vì bản thân muốn được nhẹ nhõm, vui vẻ nên đã kéo dài giọng điệu thoải mái của bộ trước. Ông kể mình từng mắc trầm cảm, giải tỏa bằng tập luyện, cân nặng giảm từ 260 cân xuống 170 cân, và tới lúc viết đã cơ bản hồi phục; bài viết khép lại bằng lời hứa sẽ trở lại khi câu chuyện của bộ sau được suy xét kỹ. Có người nhận xét rằng bộ truyện có thể khiến độc giả hụt hẫng, nhưng với chính người viết thì nó là "liều thuốc chữa lành". Cũng có những độc giả bênh vực: cái kết buồn nhưng cảm động, và với một bộ truyện đọc để giải trí thì không cần quá khắt khe chuyện nữ chính — vốn bị bỏ ngỏ khi Vương Bảo Nhạc có quan hệ với Triệu Nhã Mộng, Chu Tiểu Nhã lẫn Lý Uyển Nhi mà không ai được chốt hẳn.

Mảng chuyển thể của Tam Thốn Nhân Gian khá khiêm tốn so với tên tuổi tác giả. Hoạt hình: bản donghua do Phúc Húc Ảnh Thị sản xuất, đạo diễn Trần Hãn Ba, ban đầu định lên sóng tháng 7/2022 nhưng bị hoãn sát ngày với lý do "vấn đề truyền tải tư liệu"; từ tháng 6/2022 trailer đã bị chê về chất lượng mô hình nhân vật, và trước tin hoãn chiếu nhiều cư dân mạng còn bình luận "rút là đúng". Phim chính thức lên Bilibili ngày 11/08/2022, gồm 16 tập và đã hoàn tất mùa đầu; trên Bilibili phim giữ điểm 8,2 từ khoảng 1.600 lượt chấm, hơn 31 triệu lượt xem. Tới nay chưa có thông tin chính thức nào về mùa hai. Manhua: bản truyện tranh đăng trên Tencent Comics, tới tháng 7/2024 đã có 234 chương. Sách nói: có nhiều phiên bản, trong đó bản nhiều người đọc do Giai Dụ Thanh Xã thực hiện trên Qidian và bản "bách nhân hữu thanh kịch" trên Kugou. Kịch người đóng: chưa có dự án nào được công bố. Trò chơi: chưa có chuyển thể nào được xác nhận.

Sau Tam Thốn Nhân Gian, Nhĩ Căn quả thật đã trở lại: tháng 6/2022 ông mở Quang Âm Chi Ngoại, một bộ truyện u tối, tàn khốc — đúng loại "sát phạt quả đoán" mà ông từng nói Tam Thốn Nhân Gian lẽ ra phải là. Nhìn từ đó, cuốn sách về cậu béo muốn làm Tổng thống Liên Bang mang một vị trí kỳ lạ trong sự nghiệp của ông: không phải đỉnh cao, cũng không phải tác phẩm được yêu nhất, nhưng là bộ truyện thành thật nhất về quãng đời người viết ra nó — ba tấc lòng bàn tay, chứa cả một nhân gian không mấy dễ dàng.

Cảnh giới: theo các bản tổng hợp của độc giả, bước thứ nhất đi từ Cổ Võ, Chân Tức, Trúc Cơ, Kết Đan, Nguyên Anh tới Thông Thần và Linh Tiên (thứ tự giữa hai bậc cuối không hoàn toàn thống nhất giữa các nguồn); Hành Tinh cảnh là giai đoạn quá độ, tu sĩ phải dung hợp một hành tinh; bước thứ hai là Hằng Tinh cảnh, khi trong cơ thể tự thành một tinh hệ; bước thứ ba là Tinh Vực cảnh, biến các hành tinh trong cơ thể thành hằng tinh để tạo thành tinh vực; bước thứ tư là Vũ Trụ cảnh và bước thứ năm là Tạo Vật cảnh.

Hệ thống sức mạnh: cốt lõi là linh căn đo bằng tấc, từ ba tấc tới mười tấc, đi kèm hệ Pháp Binh với cấp bậc Pháp Binh Sư và nhánh minh pháp của Minh Tông; nhờ minh mộng của Minh Khôn Tử và sức mạnh diệt tuyệt của tộc Vị Ương, Vương Bảo Nhạc đạt tới mười tấc linh căn. Những danh vị như Minh Tử, thành chủ Hỏa Tinh Tân Thành hay Đạo Tinh đánh dấu từng nấc thăng tiến của hắn.

Bảo vật: chiếc mặt nạ thần bí là trợ lực quan trọng nhất của nhân vật chính, bên cạnh tiểu đỉnh, minh khí và minh quan, cùng các món như Phong Tín Diệp, Tinh Hà Cung và thần binh Xích Tinh.

Bản đồ: khởi đầu ở Hệ Mặt Trời của Liên Bang với Trái Đất, Mặt Trăng, Hỏa Tinh, Kim Tinh, Thủy Tinh và Minh Vương Tinh; các thế lực gồm Liên Bang, Phiêu Miểu Đạo Viện, Minh Tông, Thiên Linh Tông cùng các nền văn minh Thần Mục, Thạch Linh, Tử Kim; về sau hành trình mở rộng sang Thạch Bi Giới và Nguyên Vũ Đạo Không.