Minh Khắc Nhai 13 Hào: nhà tang lễ, con mèo hai trăm tuổi và một cái kết khiến cả phố Minh Khắc tranh cãi

"Ta thích ngồi trên con phố vắng lúc nửa đêm, lắng nghe họ thì thầm, tận hưởng sự ồn ào của họ." Câu giới thiệu ngắn ngủi ấy là cánh cửa dẫn vào Minh Khắc Nhai 13 Hào — nơi gia tộc Nhân Mặc Lai Tư sống trong một căn biệt thự ở thành phố La Giai của nước Thụy Lam, và kinh doanh một nhà tang lễ ngay tại địa chỉ đó. Tạp Luân vốn là một bác sĩ tâm lý kiêm cố vấn cho cảnh sát; trong một vụ bắt cóc con tin, anh ngã từ sân thượng xuống và tỉnh dậy trong thân xác người cháu trưởng của gia tộc này, mang theo một năng lực chưa từng được tịnh hóa: khiến người chết tỉnh lại.

Tác giả Thuần Khiết Tích Tiểu Long là nhà văn bạch kim của Yuewen, được giới thiệu là cây bút đầu đàn của dòng huyền nghi linh dị và là một trong Thập Nhị Thiên Vương văn học mạng năm 2018. Trước đó anh nổi tiếng với Thâm Dạ Thư Ốc và Ma Lâm; các bài viết về anh kể rằng anh từng theo hướng chuyển thể vụ án có thật thành truyện linh dị rồi bỏ vì lý do an toàn, và trước khi viết Minh Khắc Nhai 13 Hào cũng như bộ sau Lao Thi Nhân, anh đã tới nhà tang lễ quan sát, phỏng vấn người làm nghề khâm liệm. Chính vì thế mà cộng đồng gọi Minh Khắc Nhai 13 Hào là "tác phẩm chuyển mình" — từ huyền nghi sang thế giới phương Tây với giáo hội, thần linh và những thứ không nên bị đánh thức.

Bộ truyện lên Qidian ngày 25/10/2021, vào VIP ngày 01/12/2021 với 13.153 lượt đặt mua chương đầu, và từ đó gần như suốt thời gian đăng đều nằm trong top mười bảng nguyệt phiếu và bảng bán chạy. Năm 2022, nó lọt top mười nam tần của giải nguyệt phiếu năm Qidian, cùng với top mười ở cả bốn mùa giải S1 tới S4; lượng đặt mua trung bình được cộng đồng ước tính vượt bảy vạn — thành tích tốt nhất trong sự nghiệp tác giả, và cũng là bộ truyện giúp anh ký được hợp đồng bạch kim. Tác phẩm được đưa vào danh sách trăm tác phẩm tinh tuyển lưu trữ tại Thư viện Thượng Hải. Theo các thống kê được dẫn lại, bộ sách có khoảng 480 nghìn fan thực và 2,2 triệu lượt thu thập; trên WeChat Đọc Sách, chỉ số đề cử đạt 86,5% với hơn 2.500 lượt đánh giá.

Cái hay của nửa đầu nằm ở sự kết hợp hiếm có: hiện thực của nghề tang lễ với nỗi kinh hoàng vũ trụ kiểu Lovecraft, và một nhân vật chính dùng tâm lý học tội phạm để đối mặt với những kẻ thờ tà ma. Gia đình ở số 13 phố Minh Khắc là linh hồn của truyện: ông nội Địch Tư vừa là chủ gia tộc vừa là thẩm phán quan của Trật Tự Thần Giáo, kiêm mục sư nhà thờ nhỏ cuối phố; con mèo Phổ Nhĩ thực ra là Pha Nhĩ Ngải Luân, đại tiểu thư thiên tài của gia tộc Ngải Luân, đã sống hơn hai trăm năm và mang hình mèo hơn một trăm năm; còn chú chó lông vàng Khải Văn, vốn của ông Hoắc Phân, lại là nơi Địch Tư và Hoắc Phân phong ấn một tà thần giáng xuống trong nghi thức hồi sinh Tạp Luân — một thân chó, hai linh hồn. Những trang đời thường của bữa cơm gia đình xen giữa những cuộc săn dị ma là thứ mà độc giả nhớ nhất. Không ít người đọc ban đầu tìm tới vì câu hỏi "có phải một Quỷ Bí Chi Chủ thu nhỏ", và rồi ở lại vì chính cái chất ấm áp xen rợn người ấy.

Nhưng Minh Khắc Nhai 13 Hào cũng là một trong những ví dụ được nhắc nhiều nhất về một cái kết gây thất vọng. Truyện hoàn bản ngày 29/08/2023 với khoảng 5,53 triệu chữ, và gần như ngay lập tức các bài tổng kết trên Zhihu, Bilibili lấy tiêu đề "đại kết cục bị chê nát đuôi nghiêm trọng". Các phân tích chỉ ra mấy điểm: nửa sau chen vào nhiều yếu tố sảng văn thương mại, làm mất chất huyền nghi tỉ mỉ ban đầu; nhiều mạch truyện bị khép vội; nhân vật chính dần giống một nhân vật phiêu lưu hành động thông thường, mất đi chiều sâu tâm lý thuở đầu. Trên Douban, nhiều bình luận ngắn tiếc nuối một khởi đầu đầy hứa hẹn, có người còn chê cách xây dựng nhân vật nữ và cách các nhân vật nam bỗng trở nên hời hợt. Chính tác giả không né tránh: trong bài cảm nghĩ hoàn bản, anh thừa nhận giai đoạn cuối sức khỏe ngày càng tệ, lại sợ nếu ngừng cập nhật thì mạch suy nghĩ càng khó tập trung và câu chuyện càng đi chệch xa hơn — nên đã quyết định viết cho xong. Ở phía ngược lại, vẫn có người bênh đoạn kết: Tạp Luân nhận truyền thừa của Trật Tự Chi Thần, trở thành Trật Tự Chi Thần mới, rồi dùng chính sự hy sinh của mình để tạo ra một thế giới không còn thần linh — một cách giải cấu trúc thần quyền nhất quán với câu hỏi mà cả bộ truyện đặt ra: con người có thật sự cần thần hay không.

Sau Minh Khắc Nhai 13 Hào, tác giả nghỉ trọn một năm. Ngày 01/09/2024, anh mở bộ mới Lao Thi Nhân — một truyện linh dị truyền thống về người vớt xác, với lượng đặt mua chương đầu 28.415 và về sau từng đứng đầu bảng nguyệt phiếu; các bài viết nhận xét rằng dù xếp vào đô thị linh dị, bản chất vẫn là dòng huyền nghi sở trường của anh. Với nhiều độc giả, đó là lời đáp muộn nhưng thuyết phục cho những gì còn dang dở ở phố Minh Khắc.

Mảng chuyển thể của bộ truyện còn khiêm tốn. Sách nói: đây là mảng phong phú nhất; bản nhiều người đọc được phát rộng rãi trên Himalaya và Bilibili, bên cạnh các bản do Yuewen Thính Thư thực hiện mà các trang tổng hợp ghi nhận đã vượt mốc một nghìn tập, cùng những bản của nhóm khác như Bắc Minh Hữu Thanh. Bản dịch tiếng Anh: Wuxiaworld mua bản quyền từ Yuewen và đăng dưới tên 13 Mink Street, do dịch giả OMA đảm nhận, hiện vẫn đang ra chương đều đặn với hơn ba trăm bảy mươi chương. Hoạt hình, manhua và kịch người đóng: chưa có dự án nào được công bố chính thức; một số trang phim lậu rao "bản điện ảnh" nhưng đó là thông tin không có thật. Trò chơi: chưa có chuyển thể nào được xác nhận.

Minh Khắc Nhai 13 Hào là một bộ truyện có thể đọc theo hai cách. Nếu chỉ muốn một cái kết trọn vẹn, nó sẽ làm người đọc hụt hẫng. Nhưng nếu muốn ngồi lại nghe tiếng thì thầm trên một con phố vắng, cùng một ông nội nghiêm khắc, một con mèo kiêu ngạo và một chú chó chứa tà thần, thì vài trăm chương đầu vẫn là một trong những trải nghiệm đáng nhớ nhất mà dòng huyền nghi phương Tây của văn học mạng Trung Quốc từng mang lại.

Hệ thống sức mạnh: sức mạnh đến từ tín ngưỡng: người tu hành đi theo hệ thống của một giáo hội, thăng tiến qua nghi thức, thuật pháp và ân ban của thần. Trong Trật Tự Thần Giáo, "trật tự chính là quy tắc" — tín đồ phải tuân theo Trật Tự Điều Lệ, và thẩm phán quan phải qua thủ tục "tuyên án" mới được ra tay. Ở tầng cao, người tu hành có thể ngưng tụ Thần Cách Toái Phiến, tức mảnh vỡ thần cách, nghĩa là đã một phần "thành thần" và có thể tự mở một nhánh riêng trong giáo hội, nhưng phải trả giá bằng sự xâm thực của thần tính. Năng lực riêng của Tạp Luân là Tô Tỉnh — những sợi xích đen, trắng hay vàng gọi người chết thức dậy với thời hạn khác nhau — và về sau hắn dung hợp cả thuật pháp của Trật Tự, Quang Minh, gia tộc Ngải Luân, Hải Thần lẫn Ám Nguyệt.

Cảnh giới: thứ bậc của Trật Tự Thần Giáo đi từ tầng một Tịnh Hóa Giả, tức Thần Bộc; tầng hai Khấu Vấn Giả, tức Thần Khải; tầng ba Phản Tư Giả, tức Thần Mục; tầng bốn là Thẩm Phán Quan; cao hơn nữa là Tài Quyết Quan, Thuật Pháp Quan, Đại Khu Chủ Giáo, Tông Chủ Giáo, Đại Tế Tư và Thần Điện Trưởng Lão; đứng trên giáo hội là chính các vị thần.

Bảo vật: thanh A Lưu Tư Chi Kiếm rèn từ thủy tinh Ám Nguyệt, do tộc trưởng đảo Ám Nguyệt Áo Phỉ Lỵ Á tặng; thanh Địch Á Mạn Tư Chi Kiếm vốn là bội kiếm của một anh hùng thuộc đội Trật Tự Chi Tiên; chiếc Ký Ức La Bàn vừa công vừa thủ; ngoài ra còn những cấm vật như đồng xu "Tội Ác Chi Nguyên" bản mô phỏng. Bên cạnh Tạp Luân còn có cốt long Khang Na trong quan hệ chủ tớ.

Bản đồ: câu chuyện xoay quanh thành phố La Giai của nước Thụy Lam — phố Minh Khắc thuộc tầng lớp trung lưu, trong khi phố Giếng Mỏ ở khu Đông là nơi người lao động tụ cư; về sau hành trình mở rộng tới đảo Ám Nguyệt, vùng đất Duy Ân và hệ thống các đại khu của giáo hội. Thế giới có nhiều giáo hội cùng tồn tại — Trật Tự Thần Giáo, Quang Minh Thần Giáo, Luân Hồi Thần Giáo, Nguyên Lý Thần Giáo — và xung đột giữa tín ngưỡng với lợi ích của chúng là động cơ của gần như mọi biến cố.