Khai Quốc Công Trặc: người khuân vác bến tàu và ba tầng danh phận giữa loạn Tùy
Từ tiểu đầu mục dưới trướng đại tặc tới danh xưng 'khai quốc công trặc' trong mắt Đường Cao Tổ — cuốn giữa bộ ba Tùy-Đường của Tử Đồ, bản in sáu tập giữ dải điểm Douban ổn định 7,5-8,1.
Trang mở đầu Khai Quốc Công Trặc dẫn một câu thơ của Cố Thành: đêm đen cho tôi đôi mắt đen, tôi dùng nó tìm kiếm ánh sáng. Không nhiều tiểu thuyết lịch sử mạng chọn mở màn bằng thơ hiện đại, nhưng với Tử Đồ — người đã dựng Gia Viên thành cuốn lọt hạng mười của hai mươi tác phẩm hai mươi năm văn học mạng — câu thơ ấy là chìa khóa cho toàn bộ cuốn sách giữa của bộ ba Tùy-Đường: một câu chuyện về việc tìm ánh sáng giữa thời đại đen tối nhất trước khi nhà Đường ra đời.
Nhân vật chính Trình Danh Chấn khởi đầu là một người khuân vác ở bến tàu — không tướng lĩnh, không danh gia — bị cuốn vào dòng thời loạn cuối Tùy theo đúng nghĩa đen: từ một tiểu đầu mục dưới trướng đại tặc Trương Kim Xưng, anh dần trở thành năng thần trị loạn dưới trướng Đậu Kiến Đức, và cuối cùng, trong mắt Đường Cao Tổ Lý Uyên, anh mang danh xưng chính là tựa sách — kẻ cướp công dựng nước. Ba tầng danh phận ấy đi theo đúng quỹ đạo mà Tử Đồ theo đuổi suốt sự nghiệp: lịch sử được kể qua mắt của người thường, không phải qua mắt của đế vương.
Là tác phẩm 17k độc quyền mua đứt, Khai Quốc Công Trặc thuộc thể loại lịch sử hư cấu và đã hoàn thành trọn vẹn. Bản in sáu tập qua NXB Văn Hóa Nghệ Thuật năm 2010 giữ một dải điểm hiếm thấy về độ ổn định: tập một Hảo Nhân Ca đạt 7,8 với hơn ba trăm đánh giá — nhiều nhất trong cả bộ — rồi các tập sau lần lượt 8,1, 8,0, 7,6, 7,5 và 7,9. Không tập nào tụt xuống dưới ngưỡng khá, một thành tích mà ít bộ lịch sử dài hơi nào giữ được qua sáu tập liên tiếp. Bản chữ phồn thể của Dã Nhân xuất bản Đài Loan cùng năm cũng giữ mức điểm tương đương.
Đặt cạnh Gia Viên — cuốn mở đầu bộ ba, và Nam Nhi Hành — cuốn đoạt giải Vàng đôi năm 2017, Khai Quốc Công Trặc không giữ danh hiệu riêng nào, nhưng đó có lẽ là vị trí công bằng của một cuốn sách giữa: nó nối liền cuộc đời của Lý Húc từ Gia Viên với thời đại rộng lớn hơn mà bộ ba đang dựng, đưa độc giả đi từ một mái nhà nhỏ giữa loạn Tùy tới toàn cảnh triều đại mới ra đời.
Chuyển thể của Khai Quốc Công Trặc, giống hầu hết các tác phẩm còn lại trong hồ sơ của Tử Đồ, gần như vắng bóng ở mảng hình ảnh — một sự vắng mặt phù hợp với chất tư liệu nặng của một tác giả viết lịch sử bằng nghiên cứu chứ không bằng công thức giải trí. Với người đọc đã qua Gia Viên và muốn đi tiếp trong thế giới ấy, đây là chặng kế tiếp hợp lý: một người khuân vác bến tàu, một thời đại sụp đổ, và một danh xưng mà lịch sử gán cho những kẻ không tự xưng anh hùng.
Bối cảnh lịch sử: cuối triều Tùy, khi cả đế chế đang sụp đổ trong loạn lạc. Trình Danh Chấn đi qua ba tầng danh phận: tiểu đầu mục dưới trướng đại tặc Trương Kim Xưng, năng thần trị loạn dưới trướng Đậu Kiến Đức, và cuối cùng mang danh xưng khai quốc công trặc trong mắt Đường Cao Tổ Lý Uyên — người sáng lập nhà Đường. Truyện là cuốn giữa trong bộ ba Tùy-Đường của tác giả, nối tiếp Gia Viên.