Yên Vũ Giang Nam: phóng viên Tân Hoa Xã rời nhà báo viết kỳ ảo và người chế tạo kinh điển của văn học mạng

Trước khi được giới gọi là người chế tạo kinh điển của văn học mạng, Khâu Hiểu Hoa từng đưa tin cho cả nước với tư cách phóng viên Tân Hoa Xã. Người cử nhân Đại học Phục Đán với tấm thạc sĩ từ Anh ấy rời nhà báo sang ngành tài chính, rồi một ngày năm 2003 chọn ngòi bút hư cấu, bắt đầu đăng tác phẩm đầu tay mà bạn đọc quốc tế gọi là Blasphemy trên Qidian.

Blasphemy là tiểu thuyết kỳ ảo phương Tây hơn hai triệu chữ được viết trong suốt ba năm, xuất bản giấy năm 2005, với nhân vật Roge trở thành một trong những kẻ anh hùng ác kinh điển của huyền ảo mạng, đỉnh cao mà nhiều người cho rằng chưa tác phẩm nào vượt qua. Ba năm cho hai triệu chữ là tốc độ chậm theo chuẩn web văn, nhưng đó là cái giá để một bộ truyện trở thành trường lớp viết văn cho cả một thế hệ cây bút đi sau. Bộ truyện được xem là tác phẩm mở cách viết kỳ ảo phương Tây cho văn mạng, và thành công ấy đủ lớn để cộng đồng quốc tế sau này biết đến ông qua chính cái tên Blasphemy trên nền tảng WebNovel, nơi nó được xác nhận là tác phẩm đại diện của cả sự nghiệp.

Một đỉnh cao như thế thường khiến tác giả an phận lặp lại công thức, nhưng con đường của ông lại đi ngược chiều đó qua hàng loạt đề tài khác nhau, từ Trần Duyên với chất tiên hiệp thuần khiết, Thú Ma Thủ Ký trong bối cảnh tận thế khoa huyễn, Thành Phố Tội Ác đầy chất noir đô thị, cho đến Vĩnh Dạ Quân Vương với mức 7,2 trên Douban cùng một giải thưởng văn học mạng năm 2018, kế đến là Đạo Duyên Phù Đồ và Thiên A Giáng Lâm mở màn năm 2018 với giọng văn sáng hơn, dễ tiếp hơn những gì ông từng viết. Ít tác giả nào dám mạo hiểm đổi bối cảnh gần như mỗi bộ, và càng ít người nào thành công ở gần như tất cả những bối cảnh ấy.

Tháng 1 năm 2019, trong cuộc trò chuyện với Sohu, ông đưa ra một nhận định gây nhiều suy ngẫm, rằng đây chưa phải là thời đại tốt nhất của văn học mạng. Ông giải thích rằng mình không muốn lặp lại chính mình, viết nên từ sở thích thật, và một tác phẩm tốt phải dám đặt câu hỏi, phải mang theo suy nghĩ của thời đại nó sống trong đó. Với một người từng làm nghề ghi chép hiện thực, lời ấy không phải lời than mà là tiêu chuẩn tự đặt ra cho từng trang viết.

Con đường từ người ghi chép thời sự sang người đặt câu hỏi cho thời đại bằng kỳ ảo giải thích vì sao những thế giới của Yên Vũ Giang Nam luôn có phần xương sống chắc chắn đến lạ, thứ mà nghề báo và ngành tài chính đã rèn cho ông trước khi độc giả kịp biết tên. Kinh nghiệm thực tế không hề thừa khi dựng một thiên đường tưởng tượng, và chính điều đó làm nên những bản kinh điển ông tạo ra, từng bộ một, không vội vàng, không hứa hẹn những gì mình không giữ nổi. Trong một thị trường luôn đòi hỏi nhanh hơn và nhiều hơn, sự chậm rãi có chủ đích ấy chính là chữ ký của ông, đều đặn và bền như cái tên gợi một cơn mưa phùn phủ kín vùng nam Trung Hoa.