Bá Hiền Cư Sĩ: Sáu mươi hai truyện ngắn giữa thời trường thiên, một cái tên không danh tính và những khoảnh khắc bé bỏng của đời đô thị
Từ mẩu giấy kẹo cũ trong túi áo đến người tặng hoa bên cầu vượt; từ một cái tên ẩn sĩ không danh tính đến sáu mươi hai truyện ngắn trên Mạng Văn Học Khởi Điểm — Bá Hiền Cư Sĩ chọn con đường ngược đời để giữ chân thời gian. Bài viết dẫn qua thế giới truyện ngắn ấy.
Trong thế giới văn học mạng Trung Quốc nơi nghìn chương và hàng triệu chữ là chuẩn mực, Bá Hiền Cư Sĩ xuất hiện như một nghịch lý hiền lành mà kiên định. Cái tên mang âm hưởng ẩn sĩ tại gia ấy chưa từng kèm theo bất kỳ thông tin cá nhân nào — không danh tính, không phỏng vấn, không chia sẻ đời tư; chỉ có sáu mươi hai tác phẩm được lặng lẽ đặt xuống Mạng Văn Học Khởi Điểm như những viên sỏi nhỏ. Người ta không biết người viết đứng sau là ai, nhưng ai từng đọc qua trang văn của vị cư sĩ này đều thừa nhận một điều, rằng đây là đôi mắt nhìn xa xôi nhất vào những kỷ vật bé nhỏ nhất của con người thời hiện đại.
Cách viết của Bá Hiền Cư Sĩ tự nó đã là một tuyên ngôn. Giữa thị trường đòi hỏi tác giả cập nhật hàng ngày để nuôi độ nổi của những bộ truyện đồ sộ, vị cư sĩ chọn những truyện ngắn vỏn vẹn vài chương, mỗi truyện là một khoảnh khắc đóng khung cẩn thận như tấm ảnh cũ. Quyết định ấy đòi hỏi lòng dũng cảm hiếm thấy; trong hệ sinh thái văn học mạng, một truyện ngắn gần như không có cửa nổi trên bảng xếp hạng, và người chọn nó là người viết vì tình yêu với cái đẹp nhỏ bé thay vì những con số hoa mỹ. Chọn con đường ít người đi là lần đầu Bá Hiền Cư Sĩ tự khẳng định mình, và suốt sáu mươi hai tác phẩm, con đường ấy chưa từng bị đặt dấu hỏi.
Bảo tàng ký ức đô thị: nếu tìm một sợi chỉ đỏ xuyên qua thế giới truyện của vị cư sĩ, đó chính là nơi ấy, có Mẩu Giấy Kẹo Cũ nằm im trong túi áo ai đó bao năm, có Chuyến Xe Buýt 107 chạy qua khu phố mỗi chiều, có Bình Hoa Cũ Cùng Một Góc Nhìn và Người Tặng Hoa Bên Cầu Vượt, có Album Ghép Hình Tình Yêu và những Mảnh Vỡ Thủy Tinh Chưa Giải Quyết, có Chiếc Thuyền Nhỏ Có Khoảng Cách cùng Đường Cống Phai Màu gợi cả một thời phố chợ xưa. Sự trân trọng dành cho những thứ bị dòng đời bỏ quên là sợi chỉ đỏ ấy, và động lực sáng tác của Bá Hiền Cư Sĩ, nếu gọi đúng tên, hẳn là khát vọng giữ chân thời gian — viết để những bối rối nhỏ, những rung động lặng thầm và những lời chưa kịp nói của người thành thị không biến mất vô vết trong nhịp sống hối hả.
Cổ trang và tiên hiệp: phạm vi đề tài tuy bám vào đời sống tâm hồn đô thị nhưng không đơn điệu, khi bên cạnh những truyện ngắn hiện đại còn có Người Trong Tranh Chưa Ký Tên — câu chuyện về nữ tu nghiên cứu văn vật Cố Cung mang hơi thở dịu dàng của điều xưa — hay Án Trước Trường Sinh Quyển Chưa Mở theo phong cách tiên hiệp kỳ duyên. Dù bối cảnh đổi thay, giọng văn vẫn là chất liệu êm đềm hoài niệm ấy; chậm rãi kể về những con người âm thầm yêu thương nhau bằng những cách rất nhỏ, những cách không đủ lớn để gọi là chuyện tình trong tiểu thuyết dài tập nhưng đủ để sống dai dẳng trong lòng người đọc.
Sáu mươi hai truyện ngắn của Bá Hiền Cư Sĩ là minh chứng rằng văn học mạng không chỉ có những cuộc phiêu lưu vĩ đại và đế chế kỳ huyễn đồ sộ, mà còn có chỗ đứng cho những ai lặng lẽ nhặt lên những mảnh vỡ đẹp đẽ của đời thường. Vị cư sĩ kín tiếng chưa từng cần danh hiệu hay giải thưởng để khẳng định mình; mỗi truyện ngắn của anh là một chiếc đèn nhỏ thắp giữa thành phố ngủ đông, vừa dịu dàng vừa đủ sáng để người đi giữa đời nhận ra rằng chính những điều bé bỏng nhất mới là những gì ta thực sự mang theo suốt cuộc đời.