Rẽ ngang từ ngành kỹ thuật công trình thủy lợi Đại học Chiết Giang sau những vấp ngã thương trường cay đắng, Tử Kim Trần đã dùng tư duy logic toán học chặt chẽ để kiến tạo nên những kiệt tác trinh thám xã hội gai góc và lay động lòng người.
Tử Kim Trần tên thật là Trần Từ, sinh năm 1986 tại huyện Tượng Sơn thuộc thành phố Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang. Xuất thân trong một gia đình thuyền chài miền biển, tuổi thơ của anh từng trải qua nhiều biến cố gia đình khi cha mẹ ly hôn sớm, tạo nên trong tâm hồn anh một tính cách trầm lặng, khép kín và có phần nhạy cảm với những góc khuất tâm lý con người. Vốn có năng khiếu đặc biệt về các môn tự nhiên, anh thi đỗ vào chuyên ngành Kỹ thuật Thủy lợi và Công trình Biển của trường Đại học Chiết Giang danh tiếng. Sau khi tốt nghiệp đại học, anh không theo đuổi ngành công trình thủy lợi mà lựa chọn làm việc trong một doanh nghiệp tài chính đầu tư tại Hàng Châu, bắt đầu tiếp xúc với những cạm bẫy kim tiền nơi thị trường chứng khoán khốc liệt.
Lần đầu tiên Tử Kim Trần thử sức cầm bút xuất phát từ chính niềm đam mê và những trải nghiệm thực tế trên sàn giao dịch tài chính trong những năm tháng đại học. Với vốn kiến thức toán học và sự quan sát tinh tường về thị trường cổ phiếu, anh đã sáng tác bộ tiểu thuyết thương chiến đầu tay mang tên Thiếu Niên Cổ Thần trên diễn đàn mạng Thiên Nhai dưới bút danh Tử Kim Trần, lấy cảm hứng từ khu học xá Tử Kim Cảng của Đại học Chiết Giang. Tác phẩm nhanh chóng thu hút sự chú ý của đông đảo giới đầu tư tài chính lúc bấy giờ, mang lại cho anh sự tự tin ban đầu rằng bản thân có năng lực biến những thuật ngữ kinh tế và logic tư duy phức tạp thành những câu chuyện kịch tính cuốn hút người đọc.
Động lực sâu xa thôi thúc Tử Kim Trần dấn thân vào con đường viết lách trinh thám lại đến từ một cú vấp ngã chí mạng trong cuộc đời. Do quá tự tin vào khả năng phân tích thị trường, anh đã đổ toàn bộ tiền bạc và vay mượn để đầu tư vào cổ phiếu, dẫn đến cảnh trắng tay và gánh trên lưng món nợ khổng lồ khi thị trường lao dốc. Đứng trước áp lực sinh kế bế tắc và tương lai mù mịt, anh buộc phải tìm đến việc viết lách như một phao cứu sinh duy nhất để kiếm tiền trả nợ. Cùng lúc đó, những trải nghiệm đau đớn về lòng người khi anh rơi vào cảnh bần cùng đã khơi dậy trong anh niềm khao khát mổ xẻ những ung nhọt đạo đức, những xung đột giai tầng và sự tha hóa nhân tâm dưới áp lực kim tiền trong xã hội hiện đại.
Quyết định trở thành tiểu thuyết gia trinh thám chuyên nghiệp toàn thời gian được Tử Kim Trần đưa ra vào năm 2012 khi anh quyết định nộp đơn xin nghỉ việc tại công ty tài chính, thu dọn hành lý rời Hàng Châu để trở về sống nương tựa tại quê nhà Ninh Ba. Anh giam mình trong một căn phòng nhỏ bốn bề tĩnh lặng, mỗi ngày chỉ đối diện với màn hình máy tính và những bảng biểu phân tích tâm lý tội phạm. Nhờ tư duy khoa học logic chặt chẽ của một kỹ sư công trình, anh đã khước từ lối mòn của trinh thám suy lý cổ điển để tiên phong xây dựng dòng trinh thám xã hội phái đậm chất hiện thực phê phán. Bộ ba tác phẩm Đứa Trẻ Hư, Kẻ Hóa Trang Đêm Tối và Đêm Trường Tăm Tối liên tiếp ra đời đã tạo nên cơn địa chấn trên văn đàn, đưa anh trở thành ngọn cờ đầu của dòng tiểu thuyết trinh thám đương đại Trung Quốc.
Hậu trường sáng tác của Tử Kim Trần chứa đựng nhiều câu chuyện vừa bi tráng vừa dở khóc dở cười gắn liền với cá tính chân thật của anh. Khi sáng tác kiệt tác Đêm Trường Tăm Tối, anh đã nhiều lần bật khóc nghẹn ngào ngay trước bàn phím vì quá thương xót số phận bi kịch của nhân vật kiểm sát viên Giang Dương, người đã đánh đổi cả thanh xuân, sự nghiệp, gia đình và sinh mạng để bảo vệ chân lý công lý. Tác phẩm này từng trải qua rất nhiều lần kiểm duyệt khắt khe và chỉnh sửa gian nan trước khi được phép xuất bản và sau đó chuyển thể thành bộ phim truyền hình kinh điển Chân Tướng Trầm Mặc. Bên cạnh đó, ngoài đời thực Tử Kim Trần còn là một người rất hài hước và chất phác, anh từng trở thành tâm điểm của truyền thông khi tự mình lên đài truyền hình tố cáo một phòng khám đông y địa phương bán thuốc điều trị đau lưng giả mạo lừa gạt tiền bạc của mình, khiến độc giả vô cùng thích thú trước hình ảnh một nhà văn trinh thám lừng danh nhưng lại vô cùng mộc mạc và dễ thương trong đời sống thực.
Bằng ngòi bút lạnh lùng nhưng chất chứa tấm lòng nhân đạo ấm áp, Tử Kim Trần đã mở ra một trang sử mới cho dòng tiểu thuyết tội phạm trinh thám phương Đông. Anh không đi sâu vào việc phô diễn những thủ thuật giết người tinh vi rùng rợn mà tập trung làm sáng tỏ động cơ xã hội và những vết nứt tâm hồn đã đẩy những con người bình thường vào con đường lầm lạc. Những trang viết chân thực, giàu tính nhân văn và niềm tin kiên định vào ánh sáng công lý của anh đã, đang và sẽ luôn là tiếng chuông cảnh tỉnh sâu sắc về đạo đức và nhân phẩm trong xã hội hiện đại.